Makabagong Panahon

Marami na tayong mga social networking sites ngayon. Gumawa ako ng iba't ibang mga tula tungkol sa mga makabagong paraan ng pakikipag-usap na ito. Walang sukat at tugma ang mga tulang ito.

Friendster

Oo, ito ay laos na

At patay na yata.

Ngunit noong buhay ito

"Pahingi ng testimonial" ang puro makikita mo.

Ito ang naging basehan

Sa pagiging palakaibigan sa buhay.

Bakit ganito?

Hindi naman totoo ang lahat ng sinasabi tungkol sa iyo.

Nagsawa ang tao rito

Kaya ito'y namatay

Ngunit may iba pang mga sumulpot

At marami pang mga susulpot ngayon, sa makabagong panahon.

Twitter

Tweet, tweet, tweet

'Di ba tunog lang iyan ng ibon dati?

Ngayon, ano na ang nangyari?

Pati tao, pwede na mag-tweet!

Kahit ano na pumasok sa isipan

Inilalabas dito.

Mga saloobin, galit, o kahit ano lang

Minsa'y mga sikreto pa.

Dahil dito, alam na ng lahat

Ang tungkol sa buhay mo.

Hindi ka ba natatakot

Na alam ng mundo ang iniisip mo?

Isa pang problema rito

Ay 140 na titik lamang ang maaaring gamitin.

Kailan pa nagkaroon ng limitasyon sa pagpapahayag ng damdamin?

Ngayon lamang, sa makabagong panahon.

Facebook

Kung hindi ka in sa panahon ngayon

Iisipin mo, ano nga ba ito?

Mukha ba ito ng tao, o libro?

Wala sa dalawang ito.

Ito ay isang website

Kung saan puwedeng makipag-usap

Sa mga kaibigan mo, kahit saan man sila.

Hindi ba't nakatutuwa?

Marahil masaya sa una

Ang pag-add ng mga bagong kaibigan

Ngunit kung iisipin mo

Ano ang bisa nito kung 'di lahat ay malapit sa iyo?

Isa pa, kailan pa naging limitado

Ang pagkakaibigan sa larawan o profile picture

At maaari mo nang kausapin ang kahit sino?

Ngayon lamang, sa makabagong panahon.

At Iba Pa

Ang mga sinabi ko ang mga pinakakilala

Ngunit marami pang mga ganito.

Blogspot, Google+, MySpace, Tumblr at iba pa

Na ginagamit para makipag-usap at maghayag ng isipan.

Hindi mawawala ang mga ito

Hanggang may internet at tinatangkilik ng tao.

Marahil ay kapag lumipas na ang panahon

Malalaos na ang mga ito, ngunit mapapalitan ng bago.

Sa Kabuuan

Dati, mahirap ang paraan ng pakikipag-usap

Kailangan mo pang makita ang taong kakausapin

Ngunit ngayon, puwede nang mag-tweet o mag-inbox

Sobrang dali na nito.

Ngunit huwag nating kakalimutan

Na ang buhay mo ay hindi limitado sa computer screen

Kaya lumabas ka at gumala

Bago ka kainin ng makabagong mundo at mawala ang lahat.

Ano ang Totoo?

Sa buhay ng tao

Ninanais niya ang katotohanan

Hinahanap niya ito

At kung hindi natuklasan, ay malulungkot siya nang todo.

Ngunit paano kung hindi na lumabas ang totoo?

Posible ba iyon?

Ayon sa isang tao

Ang katotohanan ang mangingibabaw.

Palagi bang ganito?

Sa mundong ito na puno ng mali

Ano, para sa atin, ang tama?

Ito ba ay ang paggawa ng mabuti

O ang hindi paggawa ng masama?

Sino ang nagsasabi kung ang bagay ay totoo o hindi?

Ang Diyos ba, o ang tao?

Ito ba ay mayroong basehan

O isang opinyon na nagbuo sa pagdaan ng panahon?

Marahil ay naiirita ka na

Sa dami ng mga tanong ko rito

Ngunit kung iyong iisipin

Ano nga ba ang sagot sa mga tanong na ito?

Sabi nila

May mga katanungan na hindi nasasagot

Ngunit para sa akin, walang tanong na hindi masasagot

Kaya bahala ka nang tapusin ito.

                Hindi mo ba naintindihan ang tula? Subukan mong i-highlight ang mga salita at basahin mo ulit!

                Hindi lahat ng bagay sa buhay ay maiintindihan natin sa isang pagtingin lamang. Kailangan nating isagawa ang pagbasa sa gitna ng mga linya sa literal at matalinghagang paraan o reading between the lines, literally and figuratively. Mahalaga rin na hindi ka umasa sa iba para sa mga kasagutan sa mga tanong mo sa buhay. Ang ilang mga bagay ay matutuklasan mo lamang sa iyong sarili, at ikaw rin ang gagawa ng sarili mong daan sa buhay. Ikaw na ang bahala kung paano mo bubuuin ang landas na gusto mong tahakin.

Pag-iisa

        Dahil puro positibo o optimistic ang mga nakaraan kong tula, naisipan ko namang gumawa ng isang tulang may negatibo o pessimistic na tono. Gusto kong ipahiwatig na mayroong mga pagkakataon na wala tayong maaasahan, kahit maraming bagay at tao sa mundo, kung hindi ang ating mga sarili. Isang maaaring pagtingin din sa mundo ay tayo ay nag-iisa. Isa lamang tayong tuldok sa kabuuan ng mundo.

Sa isang daigdig

Magkakilala lamang ang dalawang bagay kapag nagbanggaan

Mga planeta, bulalakaw, tala, at kalawakan

Na walang kamalayan sa mga mundong nasa loob nila.

Sa isang mundo

Magkakilala lamang ayon sa pangalan ng bansa

Mga nayon, pulo, isla, at kontinente

Na naglalaban para makarating sa itaas.

Sa isang bansa

Hindi magkakilala

Mga babae, lalaki, bata, at matanda

Na walang pakialam sa buhay ng iba.

Sa isang komunidad

Maraming kakilala

Mga ate, kuya, tito, at tita

Na hindi naman natin kapamilya.

Sa isang paaralan

Marami tayong kakilala

Mga talagang kaibigan, at feeling-kaibigan

Na hindi lahat ay dadamay sa atin sa oras ng kagipitan.

Sa isang tahanan

Marami tayong minamahal

Mga magulang, at kapatid

Na sasama sa atin ngunit minsan ay aahas din.

Sa isang silid

Maaaring marami tayong kakilala sa labas

Mga kapuso, kapatid, at kapamilya

Na kung titingnan mo ang iyong pailigid ngayon ay wala.

Ikaw ay nag-iisa.

Nag-iisa.

Iisa.

Isa.

Sa Nagdaang Taon

                Natutunan ko sa aking klase sa Lit14 ang iba't ibang malikhaing paraan ng paggawa ng tula. Dahil napagdaanan din natin sa Fil12 ang mga tula at dahil magtatapos na ang ikalawang semestre, naisip ko na nararapat lamang na bumuo ako ng ilang mga tula tungkol sa aking mga karanasan sa aking unang taon sa Ateneo. Walang tiyak na sugat at tugma ang mga tulang ito.

A-B-C-D-E  ang simulang mga titik :

Ako'y isang mag-aaral na nanggaling sa La Salle

Binata na nang pumasok sa Ateneo.

Computer Science ang pinili kong kurso

Dahil ito ang hilig ko.

Ewan ko kung ito ang tama para sa buhay ko.

1-2-3-4-5 na pantig:

Sa

usad

ng oras

ang lahat ay

naging maayos.

'Di

ako

malungkot

dumami na

kaibigan ko.

May

hirap

minsan sa

pag-aral ko

ngunit kaya pa.

5-7-5 na pantig (Haiku):

Ngayo'y hindi ko

pinagsisisihan na

dito nag-aral.

Alam ko na 'to

ay tama na sa akin

ako'y kuntento.

Ngayo'y patapos

unang taon ko rito

napakabilis.

Malayang taludturan:

Hindi ko na alam

Ang dapat asahan

Sa mga susunod na taon

Ngunit masaya ako.

Kahit na mayroong pagsubok

Malalampasan ko ito

Dahil ayon nga sa iba,

Walang pagsubok na 'di malalampasan.

Ako'y biniyayaan ng Poong Maykapal

At gagawin ko ang lahat

Para hindi masayang

Ang regalong ito mula sa langit.

Nais ko lamang magpasalamat

Sa mga naging guro ko

Lalo na sa iyo, ginoo.

Binigyan mo ako ng bagong pananaw sa buhay.

Paulit-ulit mong idiniin ang Gabay sa Ispeling

At aminado akong nahirapan ako rito

Ngunit natuklasan ko ang kahalagahan nito

Na dapat ay lagi tayong maging maingat sa ating mga gagawin

Dahil sa buhay ay may mga pagkakataon na

Hindi natin maitatama ang ating mga pagkakamali.

Pinahalagahan mo rin ang wika

Na pangkaraniwan na sa atin sa araw-araw

Ngunit binigyan mo ito ng bagong buhay at kulay

At natuklasan ko na dapat talaga itong bigyang pansin

Dahil ito ang sagisag ng ating bayan

At ito ang nagbubuklod sa atin sa ibang bahagi ng mundo.

Hindi ko alam kung ano ang mangyayari

Kapag hindi ako nakapag-aral ng Fil12

Marahil ay magiging padalos-dalos pa rin ako

At walang pakialam sa wika at panitikan

Ngunit ngayon ay iba na ang lahat, aking ginoo.

Salamat, Edgar Samar, sa bagong buhay na ito.

Hinaing ng Isang Upuan

 Gumawa ako ng isang tula na mayroong kakaibang anyo:
*binabasa ang tula mula kaliwa, pakanan
* Sadyang may puwang ang kalagitnaan ng kaliwang bahagi bilang isang pagkumpara sa sirang upuan.
* Wala ring bantas ang mga linya maliban sa huli para ipalabas ang karaniwang kaisipan tungkol sa mga bagay - walang emosyon at buhay. Maaaring sa unang tingin ay walang kahulugan ang mga salitang ito, ngunit kung titingnan nang buo ang tula ay mayroong nais itong ipahiwatig na mensahe.
* Walang tiyak na sukat at tugma ang tula. 
* Ang mga linyang may malaking titik ay simula ng isang bagong pangungusap.


Kahoy        bakal                                

tanso          ginto

gawa            ako

sa mga           ito

Araw           gabi

gamit            mo

tapos     aalis ka

walang   paalam

walang     iniwan

kung 'di         init

galing   katawan

'Di mo       naisip

Kahit       ako na

isang       bagay

ay      mayroong

damdamin    din

Oo      may puso

Oo        may isip

Oo    may boses

Kaya naman dinggin mo ang aking hiling para mawala ang puwang sa loob ko

Ingatan        ako                                                                    sapagkat

ikaw       naman                                                                               ay

mahal            ko                                                                         palagi

Totoo             ito                                                                               oo

Sige na      dahil                                                                           baka

isang         araw                                                                         kapag

gumuho       ako                                                                              ay

palitan   lamang                                                                           dahil

wala          nang                                                                            silbi

at baka   limutin                                                                              na

Kung 'di       mo                                                                     magawa

sa              akin                                                                               ito

Paano na  kung                                                                             tao
Paano           ka                                                             magmamahal
Paano       kung                                                                         buhay
na               ang                                                           pinag-uusapan?

---

    
      Ang nais kong  ipahiwatig sa tula ay kailangan nating ingatan at alagaan ang mga simpleng bagay na nakatutulong sa atin sa araw-araw na buhay. Marahil ay hindi natin sila napapansin ngunit kapag wala sila ay nakararanas tayo ng matinding kakulangan sa ginhawa. Kapag hindi rin natin matutunang alagaan ang mga pangkaraniwang bagay na ito ay mahihirapan tayong mag-alaga sa mayroong buhay na, at iyon nga ang tao. 

Ano raw? Loro? Laro!

 

                Naisipan kong paglaruan ang iba't ibang mga salitang ginagamit natin sa araw-araw na pakikipag-usap. Nakatutuwang tingnan na sa pagtatanggal o pagsasaayos lamang sa ilang titik ay makabubuo ka na ng mga bagong salitang mayroong ibang kahulugan:

Kung bumili ka sa tindahang nagbebenta nang tingi, makatatanggap ka ng pasasalamat at ngiti.

Ginagamit ng tao ang kanyang isip kapag naglalahad ng argumento, kaya naman makakakuha ka ng sipi sa isang diskurso.

Mahal ka ng Diyos at siya ay nasa iyo, kahit saan ka magpunta.

Nagkakaroon ng iba't ibang kahulugan ang mga salita kahit isang titik lamang ang tanggalin. Kapag binaklas mo ang ngayon, gayon ang lalabas, at kung ituloy mo pa ayon sa iyong kagustuhan, 'yon na ang makukuha mo.

Maraming mga bata ngayon ang puno ng taba. Kung iisipin mo, sobrang lungkot nito dahil maaari silang mamatay nang maaga, kaya sana naman ay mayroong gawin ang kanilang mga magulang tungkol sa kanilang kalagayan.

Tayong lahat ay Pilipino. Mahal at pili tayo ng Diyos, kaya naman kailangan nating maging pino sa lahat ng ating gagawin.

Maraming mga alamat ang ginagamit sa pagpapaliwanag ng alam at dunong ng tao sa kanyang kapaligiran.

Walang magsasabi sa iyo ng salamat kapag matalas ang iyong dila.

Hindi mo kailangang malungkot sa iyong pag-iisa, sapagkat kailangan mo lamang ng sipag at tiyaga para magkaroon ng maraming mga kaibigan.

Kung ang iyong ina ay isang palayan, ikaw ang ani.

Ang kalayaan ay alay sa atin ng mga bayani.

Hindi natin dapat irapan ang ating paghihihirap, sapagkat kapag tinanggal mo ang iyong paghihira ay pwede mo itong maagap.

Walang malas sa buhay, sapagkat palaging mayroong alas na magtuturo sa atin sa tamang daan.

Huwag kang umalis o tumakas kapag ikaw ay nasa delikadong sitwasyon, dahil maaaring mayroong sumila sa iyo.

Ang dating pangulong Erap ay malapit sa masa at naging pare ng bayan.

Kahit ang mga pari ay napapairap kapag sila ay galit.

Ang ulap ay hindi kulay pula. Ang tikab ay isang kabibe. Bakit ko sinasabi ito? Wala lang.

Kapag ikaw ay mayroong taning sa buhay, kailangan mo nang mag-ingat.

Huwag kang masyadong umasam sa mga bagay na imposibleng mangyari, dahil baka sumama lamang ang kalagayan mo.

Dapat ay bukas ang iyong pag-iisip sa mga bagong tao sa iyong buhay, ngunit mag-ingat ka sa maaaring mga sukab.

Sana ay hindi ka tinamad sa pagbasa ng mga ito, dahil kung ito palang ay ayaw mo nang basahin at gusto mo na itong kalimutan sa kalagitnaan ng iyong buhay, paano na ang pag-asa ng bayan?

Tuliro ka na ba? Paglalaro lamang ito!

Pag-ibig!

                Dahil katatapos lamang ng Araw ng mga Puso o Valentine's Day, naisipan kong gumawa ng tula(na nagtataglay ng walong pantig at tugmang katinig/patinig) batay sa aking pananaw at maaaring maging pananaw sa pag-ibig sa paglipas ng panahon.

Noong bata, walang muwang

Mundo ay puno ng puwang.

Pag-ibig, 'di tinatanto

Mahalaga lang ang ako.

Noong binatilyo ako,

Bumisita si Kupido

At tinamaan nang husto

Ang sarado ko pang puso.

Ngayon, ako'y binata na

Ayaw ko nang nag-iisa.

Kailan kaya mahahanap

Babaeng pinapangarap.

Kapag sapat na ang gulang,

Iisipin ang mainam

Kung gusto ko lang umiyak

O humanap ng kabiyak.

Kapag ako'y may anak na,

Pag-ibig ipadarama.

Hindi ko pababayaan

Ang minamahal kong kawan.

Kung maputi na ang buhok,

Hindi ako magmumukmok

Sapagkat kasama ko pa

Ang mahal kong Maria Clara.

Sa oras ng kamatayan,

Hindi na ako lalaban

Sapagkat may bagong buhay

Kasama, Diyos kong tunay.

 ---

 

                Ang nais ko lamang ipahiwatig dito ay hindi mawawala ang pag-ibig sa anumang yugto ng ating buhay. Para maihayag ang pag-ibig sa iba, kailangan munang magsimula sa pagmamahal sa sarili. Pagkatapos noon ay tsaka ka lamang maaaring magmahal ng iba. Huwag din nating kalimutan na palaging may nagmamahal sa atin mula sa itaas, kaya hindi natin dapat sayangin ang buhay na ipinagkaloob sa atin.

Magmahalan tayo!

---

Mga Sanggunian:

1. Tutorial Park, "Drawing Animated Heart," TutorialPark image, http://www.tutorialpark.com/drawing-animated-heart/ (accessed February 16, 2012).